Thực hiện Kế hoạch chuyên môn năm học 2026-2027, Trường Tiểu học và THCS Phương Liệt đã tổ chức tiết chuyên đề môn Lịch sử và Địa lí lớp 4 với chủ đề “Lịch sử và văn hóa truyền thống thành phố Hà Nội”. Tiết học do cô giáo Nguyễn Thị Hằng và tập thể học sinh lớp 4A5 thực hiện đã thể hiện rõ định hướng đổi mới trong tổ chức dạy học, nổi bật với sự kết hợp giữa kiến thức lịch sử địa phương với Tiếng Anh, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục công dân số và giáo dục cảm xúc.
Điểm nổi bật của tiết học là sự thay đổi rõ nét về vai trò của giáo viên và học sinh. Học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức mà được trực tiếp tìm hiểu, sưu tầm tư liệu, hợp tác, trình bày, sử dụng công cụ số và vận dụng kiến thức vào những tình huống gần gũi. Giáo viên giữ vai trò thiết kế, tổ chức và định hướng, tạo ra nhiều cơ hội để học sinh được hoạt động và thể hiện năng lực của bản thân.
Tiết học được bắt đầu bằng những câu đố ngắn về Hồ Hoàn Kiếm, Văn Miếu – Quốc Tử Giám và Đại thi hào, danh nhan Nguyễn Du. Hình thức khởi động nhẹ nhàng, gần gũi giúp học sinh huy động vốn hiểu biết sẵn có, đồng thời tạo sự kết nối tự nhiên với chủ đề lịch sử và văn hóa Hà Nội.
| Ảnh: Học sinh tương tác trong phần khởi động |
Ở hoạt động tìm hiểu các danh nhân, học sinh được làm việc theo nhóm, chủ động sưu tầm thông tin và trình bày sản phẩm trên Padlet. Nội dung tìm hiểu được phân chia theo các nhóm danh nhân có công bảo vệ đất nước, xây dựng đất nước và các danh nhân văn hóa. Cách tổ chức này tạo điều kiện để học sinh không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn biết lựa chọn, hệ thống hóa và trình bày kiến thức.
Một điểm đổi mới đáng ghi nhận là kiến thức lịch sử được kết nối với chính địa phương nơi học sinh học tập và sinh sống. Việc đưa hình ảnh Trạng nguyên Lưu Danh Công và Miếu Ông Trạng ở Phương Liệt vào bài học đã làm cho nội dung lịch sử trở nên cụ thể, gần gũi.
Đặc biệt, Tiếng Anh được đưa vào tiết học một cách tự nhiên, gắn với hoạt động thuyết trình và giao tiếp. Học sinh được cung cấp từ khóa, mẫu câu phù hợp để giới thiệu về các nhân vật và nội dung đã tìm hiểu.
Ảnh: HS báo cáo kết quả thảo luận Nhóm
Ảnh – Học sinh thuyết trình bằng Tiếng Anh
Điểm sáng tiếp theo trong tiết dạy là việc ứng dụng công nghệ số và AI (ChatGPT, Gemini) cùng iPad để lập kế hoạch tham quan. Giáo viên đã định hướng rất tốt cho học sinh cách sử dụng công nghệ có trách nhiệm: biết tìm kiếm, kiểm chứng và chọn lọc thông tin, thể hiện rõ nét giáo dục công dân số.
Ảnh: HS dùng Ipad để lập kế hoạch đi tham quan rồi đẩy lên trang Padlet
Ảnh – Sản phẩm kế hoạch tham quan của học sinh
Việc học sinh đóng vai hướng dẫn viên và phiên dịch, giới thiệu Hà Nội cho khách quốc tế, đã tạo ra một tình huống giao tiếp có tính thực tiễn cao, giúp các em vận dụng kiến thức vừa học, rèn kỹ năng giao tiếp, sự tự tin và khả năng giới thiệu hình ảnh quê hương với bạn bè quốc tế.
Ảnh – Học sinh đóng vai hướng dẫn viên song ngữ giới thiệu về Hà Nội
Xuyên suốt tiết học, cảm xúc được hình thành tự nhiên qua những câu hỏi về lòng biết ơn, niềm tự hào và tình yêu quê hương. Học sinh được bày tỏ cảm xúc khi tìm hiểu về những người đã có đóng góp cho Hà Nội, đồng thời suy nghĩ về những việc mình có thể làm để giữ gìn thành phố xanh, sạch, đẹp và văn minh.
Ảnh – Học sinh chia sẻ cảm xúc cuối tiết
Qua tiết chuyên đề cho thấy sự kết nối tốt giữa kiến thức địa phương với năng lực giao tiếp, năng lực số và giáo dục cảm xúc; trong đó học sinh được trao nhiều cơ hội để thể hiện vai trò chủ thể của quá trình học tập. Điểm nổi bật nhất không nằm ở việc “tích hợp được bao nhiêu thứ”, mà ở chỗ mỗi yếu tố tích hợp đều góp phần trả lời một câu hỏi lớn: Làm thế nào để học sinh hiểu, yêu và có trách nhiệm hơn với quê hương mình?
